11
Këtë vit raportohet se kemi kulmimin e një krize të gjatë kushtetuese dhe shoqërore, e cila po zhvillohet në dritën e fushatës për zgjedhjet e përgjithshme për parlamentin (Knesset) që do të mbahen më 27 tetor 2026. Kjo fushatë pason vendimin e Knesset-it në korrik për të shpërbërë veten në përfundim të mandatit të plotë katërvjeçar.
Lufta politike gjatë këtij muaji po përqendrohet rreth disa shtyllave kryesore të ndarjes:
- Përplasja për “Planin e Paqes” të Trump-it dhe Strategjinë e Luftës
Më 9 gusht 2026, Kryeministri Benjamin Netanyahu publikisht hodhi poshtë planin prej 15 pikash të propozuar nga SHBA (nën administratën e Donald Trump) për t’i dhënë fund luftës në Gaza. Netanyahu insiston se nuk do të ketë tërheqje të ushtrisë pa çarmatimin e plotë e të verifikueshëm të Hamasit, duke e konsideruar çdo lëshim si “vetëvrasje politike”.
Analistët vlerësojnë se kjo lëvizje e Netanyahut është e lidhur drejtpërdrejt me mbijetesën e tij politike. Ai po tenton të pozicionohet para votuesve të djathtë si lideri i vetëm që mund t’i thotë “JO” Uashingtonit, duke përdorur refuzimin e planit për të dominuar propagandën zgjedhore.
- Përçarjet e Brendshme në Likud dhe Lufta për Listat (Gusht 2026)
Brenda partisë në pushtet, Likud, ka shpërthyer një luftë e ashpër për shkak të vendimit të Netanyahut për të rezervuar pozicione kyçe në listën zgjedhore pa votim. Më 12 gusht, gjykata e brendshme e partisë miratoi vendosjen e ministrave Haim Katz, Israel Katz (Mbrojtje) dhe Gideon Sa’ar në vende të sigurta për t’i shpëtuar garës së ashpër në primaret e planifikuara për mesin e gushtit.
Kjo ka shkaktuar zemërim të madh te deputetët veteranë të Likud-it, pasi sondazhet tregojnë se partia po pëson rënie dhe shumë prej tyre rrezikojnë të mbeten jashtë parlamentit.
- Çështja e Shërbimit Ushtarak për Ultra-Ortodoksët (Haredi)
Kjo mbetet ndarja më e madhe morale dhe sociale në vend. Pas vendimit të Gjykatës Supreme që e shpalli jokushtetues përjashtimin e burrave ultra-ortodoksë nga ushtria, tensionet janë rritur.
Publiku sekular dhe rezervistët, të cilët kanë mbajtur peshën e luftimeve që nga viti 2023, kërkojnë barazi në shërbim. Kjo ka krijuar parti të reja si “Zionist Home – The Reservists” (të udhëhequr nga Yoaz Hendel dhe Chili Tropper), të cilët premtojnë sanksione të ashpra për shmangësit e draftit ushtarak.
- Sondazhet e Gushtit dhe Ndryshimi i Balancave Politike
Sondazhet e publikuara në javën e dytë të gushtit 2026 tregojnë një rënie të koalicionit të Netanyahut dhe një ngritje të opozitës së qendrës dhe të djathtës liberale:
Partia e re “Yashar”, e udhëhequr nga ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, ka dalë e para në sondazhe me rreth 24 vende në Knesset, duke kaluar Likudin që ka rënë në 22 vende.
Koalicioni aktual i Netanyahut (duke përfshirë partitë e ekstremit të djathtë të Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich) parashikohet të marrë vetëm 50 vende, duke humbur shumicën prej 61 vendesh të nevojshme për të qeverisur.
Blloku anti-Netanyahu udhëheq me rreth 56 deri në 60 vende (pa përfshirë partitë arabe), gjë që tregon për një parlament jashtëzakonisht të fragmentuar.
- Alarm për Integritetin e Zgjedhjeve dhe Dhunën Politike
Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog, ka shprehur publikisht shqetësime të mëdha për ndërhyrje në zgjedhje dhe rrezikun e dhunës civile. Ai u bëri thirrje politikanëve dhe aktivistëve që “të mos kalojnë vijat e kuqe” dhe kujtoi se zgjedhjet nuk duhet të kthehen në një luftë civile.
Shqetësimi Publik:
Sipas një sondazhi të Institutit për Demokracinë në Izrael (IDI), rreth 70% e izraelitëve hebrenj janë të shqetësuar për integritetin e zgjedhjeve të tetorit, duke reflektuar mosbesimin e thellë në institucionet shtetërore të ndikuara nga reformat e qeverisë.