Midis nesh

Njëra prej librarive më dinjitoze në rang vendi, më e furnizuara me libra shqip nga mbarë bota shqiptare, ishte libraria NOBEL në ÇARSHI të SHKUPIT, nja njëqind metra larg Universitetit të UEJL-it, pak më larg Universitetit “Nëna Tereze”, po aq larg nga Katedrae e Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare dhe nja 3 – 4 kilometra larg Fakulteti Pedagogjik. Pra, fare pran mijëra studentëve shqiptarë!
Që ta dinë ata tre-katër frekuentuesit besnik të librarisë, tashmë NOBEL-it iu vu dryni! Askush nuk ushtroi dhunë kulturore mbi të, askush nuk e theu se është librari shqiptare, askush nuk e detyroi pronarin në këtë hap më antikulturor, thjesht ia vuri drynin sepse nuk e deshtën vetë shqiptarët!
NOBEL ofroi lirime me njëzet, tridhjetë, dyzet për qind nga çmimi i mbi 5000 titujve, por as kjo masë nuk e joshi lexuesin shqiptar! Sikur të shiteshin vetëm nga pesë libra në ditë, do të siguroheshin paratë e qerasë! Nuk kërkonte më shumë pronari, vetëm lekët e qerasë dhe një librari reprezentative të librit shqip mu në zemër të Çarshisë së Shkupit!
HEJZA edhe më herët e pat ngritur këtë shqetësim dhe, fatmirësisht u gjend një donator “anonim”, i cili e mori për sipër mbulimin e qerasë për disa muaj, me shpresë se gjërat do të shkonin nga e mbara! Dikush tha se po na ik rinia dhe s’ka kush të lexojë libra! Shkupi, sidomos Shkupi i shqiptarëve të varfër, po vafërohet ditë e më shumë. Nuk kanë mileti para, prindërit mezi po ia dalin që ta shtyjnë javën e jo më muajin! Është e vërtetë kjo narrativë “popullore”!
Sipas një “studimi” alla-shqiptarçe, vetëm në kafenetë dhe çajtoret e Shkupit të varfë, Shkupit të shqiptarëve që kanë prekur fundin e mjerimit, për çdo mbrëmje konsumohen prej të rinjve tanë mbi 1000 nargile! Mesatarja kushton rreth 10 euro! Vetëm për nargile shqiptarët në mbrëmje lënë nga nja 8-9-10 mijë euro! Të mos i fusim në hesap këtu edhe kafetë, lëngjet, redbullat etj!
Leximi është “sëmundje”, është varshmëri! Lexuesi i rregullt e pasionant është i ngjashëm si duhanpirësi ekstrem! Është kulturë, siç është lloj “kulture” edhe varshmëria prej duhanit, prej kafes, prej nargiles, prej…
Varshmërinë në diçka nuk ka shans që ta imponojë një shkollë e mesme, një fakultet, një universitet! Studenti i varur nga duhani, nuk do t’i dëgjojë qindra profesorë e doktorë shkencash që të heq dorë nga ajo e keqe! Nëse i riu nuk është i varur nga leximi, nuk ka ent e institucion mësimor që do ta detyronte që ta provojë qoftë edhe vetëm një herë leximin e një libri.
Leximi është kulturë. Njeriu nuk lind i kulturuar. Njeriu bëhet i kulturuar, mësohet me kulturë, që në hapat e para kur del nga foshnjëria! Të rrallë janë ata fëmijë që kanë parë prindër me libra në dorë, ndërsa janë miliona fëmijë shqiptarë që prindin e shohin me cigare në gojë, duke e dredhur tymin që ia përshkon njërin sy që i mbyllet paksa, duke ia dhënë pamjen e garibit, trimit, patriotit! Fëmija do ta përthithë e do ta emitojë këtë kulturë, duke e avancuar atë në nargile e në konsumime të serta!
Prandaj, mos të kërkohet faji për moslexim direkt te fakultetet! Për rrënimin e një super shtëpie nuk duhet kërkuar fajin në peshën e çatisë, por në themelet e dobëta të saj! Dryni i përjetshëm në derën e NOBEL-it nuk flet për varfërinë e shqiptarëve, nuk flet për mungesën e librave, nuk flet për pozitën e saj diku në humnerë që nuk e kap as GPRS, porse, thjesht, flet për një dukuri shumë shqetësuese, që duhet ta alarmojë çdo prind, çdo familje, çdo shkollë e çdo institucion!
Më herët, për evente familjare e mes miqsh e dostllarësh, si “dhuratë” dërgoheshin ndonjë sheqerpare, ndonjë revani, kadaif, bakllava, më vonë u bë “kulturë” edhe torta. Për këtë vit janë festuar me mijëra ditëlindje të fëmijëve tanë, janë festuar me mijëra diplomime ta maturantëve e të studentëve tanë, janë festuar mijëra fejesa, janë shënuar mijëra raste dhe, nga të gjitha këto evente familjare shqiptare, përfitues kanë dalë lulishtet dhe këndi i çokollatave të dyqaneve! Po sikur ta kishim kulturë që për raste të tilla njerëzve tanë t’u dhuronim nga një libër! Nuk do të na dilnin dhjetëra NOBEL-a!
NOBEL-in që e patëm, e mbyllëm ne, duke kursyer për nargile, për një ves nga më të shëmtuarit por që, çuditërisht, po u pëlqen shqiptarëve tanë të varfër. Po u bëhet “kulturë”! /HEJZA/

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You May Also Like

Midis nesh / AKADEMIA MBARËKOMBËTARE E SHKENCAVE DHE E ARTEVE

Në vitin 2019, si një nevojë imediate, u bë publike nisma për…

Diletantizëm në emër të identitetit kulturor

Metodën komuniste pesëdhjetëvjeçare për ta shtrirë zhvillimin kulturor shqiptar vetëm në tri…

Kush po tallet me taksapaguesin shqiptar!?

Midis nesh Jetojmë në një kohë të mbrapshtë, në të cilën kohë,…

Midis nesh / “HESHTJE INTELEKTUALE” APO INTELEKTUALË TË HESHTUR

Heshtja e intelektualëve si pasojë e servilizmit para pushtetit nga i cili…